2026(e)ko otsailaren 12(a), osteguna

Elefantearen paradigma ikusi



Patxi Saez Beloki.
Eskertu egin nahi diot Andres Urrutia euskaltzainburuari joan den 2015eko irailaren 10ean ate joka etorri nintzaionean, Euskaltzaindiaren ateak parez pare zabaldu izana. Sustapen batzordeari ere eskertu nahi diot gaurko (2016-02-12) jardunaldi hau antolatu izana eta, bereziki, zuen guztion aurrean, eskerrak eman nahi dizkiot nire familiari, Maiteri, Axierri eta Oihaneri, beraien laguntza eta babesik gabe gaur ez nintzelako hemen izango. Gaur ere, hemen dira, beste behin, babesa ematera etorrita. Eta, eskerrak ematen hasita, Elefanteari buruzko iruzkinak eta hausnarketak igorri dizkidaten euskaltzale ekintzaile eta aditu guztiei nire esker betea adierazi nahi diet, izan ere, beraien iruzkinek eta hausnarketek Elefanteari beste dimentsio bat eman diote. Beraien ekarpenik gabe, seguru asko, gaur ez ginen hemen izango.

2025(e)ko urriaren 13(a), astelehena

Elefantea ikusi

Hizkuntza Planifikazioak, eraginkorra izateko, problema nagusia aurkitu behar du. Gurera etorriz, non daukagu jarria euskararen planifikazioaren iparrorratza? Euskalgintza lanbide dugunok ez ote gabiltza, han-hemenka, neurri handiagoan edo txikiagoan, geure barrutian, geure txokoan, buruz gain lan, denak emanda, eta, hala ere, iritsi ezinik? Zendu berri zaigun Joshua A. Fishman soziolinguista handiak ere halatsu esanda utzi digu: “Problema txikiez ardura zaitezke, problema nagusia ikusi gabe. Hori izango litzateke zoologikora joan eta bakarrik zorriak ikustea, elefantea ikusi gabe” (1).

2018(e)ko irailaren 1(a), larunbata

Egiazko euskaldunak

http://www.patxisaez.eus/2018/09/egiazko-euskaldunak.html


«Neska eibartarra eta euskalduna, horrela aurkeztuko nuke nire burua. Aitari aita esaten diot eta amari ama, mugikorrean ere aita eta ama dauzkat jarrita. Sei neba-arreba gara eta gure artean euskaraz egiten dugu. Baina, oraindik ere, badira etorkin ikusten gaituztenak».

2018(e)ko ekainaren 1(a), ostirala

Hizkuntzakeriaren piztijendea (V)


Haserretu egin dira Madrilen. Berde koloreko bihurtzerainoko haserreak hartu ditu Espainiako hiriburuko egunkari eta politikariak. Amorru bizian jarritako Hulk piztia erraldoi beldurgarriak egindako marru eta orroen parekoak zabaldu dituzte Madrildik munduko lau haizetara.

2018(e)ko apirilaren 9(a), astelehena

Hizkuntzakeriaren arrautza (IV)


http://www.patxisaez.eus/2018/04/hizkuntzakeriaren-arrautza-iv.html

Sail honetako laugarren artikulu honek, aurreko guztiek bezalaxe, gure artean oso zabalduta daukagun ideologia hiltzaile eta erasotzaile bat salatzeko nahia du: hizkuntzakeriaren ideologia. Ideologia hori hizkuntza hegemonikoa auzoko dituen hizkuntza txikiak baino hobea den uste okerrean oinarritzen da.

Hizkuntzakeriak jotako hizkuntzak hegaztien arteko kukuak bezala jokatzen du. Aurrena, auzoko txoriaren habian bere arrautza jartzen du, baita euskararen ikur bihurtutako txantxagorriaren habian ere, eta, ondoren, arrautza horretatik jaiotako kuku kumeak bezala jokatzen du: inguruan dituen arrautza guztiak habiatik bota eta akabatzen ditu, habian bera bakar-bakarrik geratzeko. Hain zuzen ere, hizkuntzakeriak euskararen habian horretarako jarri du elebitasunaren arrautza.

2018(e)ko urtarrilaren 8(a), astelehena

Beharra da giltza

http://www.patxisaez.eus/2017/12/beharra-da-giltza.html
Laburpena:

Beharrezkoa ez dena desagertu egiten da. Darwinek ere hala frogatuta utzi zigun hautespen naturalaren teoriarekin. Euskararen bizi-indarra hiztunek euskara erabiltzeko duten behar sozio-funtzionalaren neurri berekoa da. Artikuluak hizkuntza biziberritzeko paradigma berria proposatzen du: Gurdiaren Paradigma. Paradigma horren arabera, hizkuntzaren gurdia mugiarazten duen indarra hiztunek hizkuntza hori komunikaziorako tresna gisa erabiltzeko duten behar naturalaren neurri berekoa da. Behar hori gabeko hizkuntzak, Darwinek iragarri bezala, galbidean dira.

Hitz gakoak: Hizkuntza, beharra, paradigma.


Resumen:

Lo que no es necesario desaparece. Así lo constató Darwin con su teoría de la selección natural. La fuerza vital del euskera es directamente proporcional a la necesidad socio-funcional que tienen sus hablantes de utilizarlo. El artículo propone un nuevo paradigma para la revitalización lingüística: El Paradigma del Carro. A tenor de ese paradigma, la fuerza tractora del carro de la lengua es la necesidad natural que tienen sus hablantes de utilizar esa lengua como instrumento de comunicación. Las lenguas que no generan dicha necesidad natural, como indicó Darwin, se encuentran en vías de extinción.

Palabras clave: Lengua, necesidad, paradigma.


Résumé:

Ce qui n'est pas nécessaire disparaît. C'est ce que constata Darwin avec sa théorie de la sélection naturelle. La force vitale de la langue basque est directement proportionnelle à la nécessité socio-fonctionnelle de son usage ressentie par les locuteurs. Cet article propose un nouveau paradigme pour la revitalisation linguistique: Le Paradigme du Chariot. Selon ce paradigme, la force motrice du chariot de la langue est la nécessité naturelle des locuteurs d'utiliser leur langue comme instrument de communication. Les langues qui ne génèrent pas cette nécessité naturelle, comme le dit Darwin, sont en voie d'extinction.

Mots-clés: Langue, nécessité, paradigme.



Summary:

What it is not necessary disappears. Darwin proved this statement with his theorem of natural selection. The vital force of the Basque language depends on the usage of this in the society. The article suggests a new paradigm for the linguistic revival: The Paradigm of the Cart. According to this paradigm, the force that moves the cart of the language is the natural need of communication. A language without that need, as Darwin predicted, are in the way of extinction.

Key words: Language, need, paradigm.


2017(e)ko abenduaren 1(a), ostirala

Ardatzean jartzeko garaia

http://www.patxisaez.eus/2017/12/ardatzean-jartzeko-garaia.html

Euskararen Herria kudeatzen duten hiru herri-erakundeek —Euskal Erakunde Publikoak, Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak— non jarri behar dute hizkuntza politikaren ardatza?

2017(e)ko urriaren 16(a), astelehena

Lingua Navarrorum eta hizkuntzakeria (III)


http://www.patxisaez.eus/2017/10/lingua-navarrorum-eta-hizkuntzakeria-iii.html

Hirugarren artikulu hau, aurreko biak bezalaxe, hizkuntzakeria izendatu dudan ideologiaren Udalak e ta egiteko idatzi dut. Pentsaera suntsitzaile horren arabera, hizkuntza menderetzaileak hizkuntza menderatuak baino hobeak dira komunikaziorako, bizikidetzarako, gizartearen aurrerabiderako eta gizarte horretako kideen garapenerako. Eta hobeak direlako, gailendu egin behar dira hizkuntza ahulagoen gainetik eta bizkarretik. Horixe da hizkuntzakeriaren katixima.


Azken hatsetara eraman nahi duen hizkuntza erasotzeko, hizkuntzakeriak erabiltzen duen  tresnarik suntsitzaileena ukazioa da. Ikus ditzagun, hizkuntzakeriak euskarari eraso egiteko erabiltzen dituen ukazioetatik, hiru:

1. Iraganaren ukazioa

Hizkuntza menderatzaileak hizkuntza ahulagoa erabat menderatuta daukanean, hiztunen katea aspalditik etenda dagoenean, eta azkeneko belaunaldiak hizkuntza menderatzailearen bidez komunikatzen direnean, hizkuntzakeriak ukatu egingo du lurralde horretan sekula beste hizkuntzarik izan denik. Nafarroan gertatzen zaigu hori. Espainiako hizkuntzakeriatik ukatu egiten dute Nafarroako Erriberan gaztelania ez den beste hizkuntzarik sekula izan denik. Espainiako hizkuntzakeriarentzat Nafarroako «eremu erdalduneko» berezko hizkuntza bakarra gaztelania da, eta hor ez omen da euskararik sekula izan.

Iruñean dagoen Nafarroako Errege Artxibo Nagusian zabaldu berri duten Navarrorum erakusketak, erromatarren garaitik aurrera jasotako 36 dokumentu historikoen bidez, zalantza izpirik ez du uzten nafarren euskalduntasunaz. Erdi Aroan, Ameriketako kolonizazioa hasi aurretik, Nafarroa osoan ez ezik, Nafarroatik kanpo ere komunikaziorako hizkuntza nagusia zen euskara. Garai hartan, Errioxa eta Burgosko mugetan barrena hitz egiten zen euskara, eta Huesca eta Lleidaraino ere iritsita zegoen orduko nafarren Lingua Navarrorum. XVI. mendean, Errenazimentuan, nafarren % 80 euskaraz mintzo zen eta nafarren erdiek ez zekiten gaztelaniarik.

Hizkuntzakeriaren ukazio hori beldur baten ondorio da: Espainiako nazionalismoaren hizkuntzakeriatik beldur dira Araban gertatutakoa Nafarroan ere gertatuko den. Araban, Francoren diktadura garaiko arabarrek, euskara aurreko belaunaldietan galduta zeukaten ordurako, baina, ezpainetan euskararik ez bazuten ere, bihotzean bai, ordea. Euskararendako diktadura ukatzaile eta zapaltzaile hura amaitutakoan, arabarrei euskara sustatzeko bidea eman zaienean, beraien baitan erabat iraungi gabe zeukaten euskal senaren txingarretik, euskalduntasunaren berpizkundea gertatu da Araba osoan. Gaur egungo Araban euskara belaunaldi gazteena da. Horrela kontatu digu Xabier Euzkitze kazetari eta bertsolariak: «Soldadutzatik etorri berritan azken tontolapikoetako bat izan nintzen Arabako Ikastolen Elkarteak lan zoragarri bat eskaini zidan. Hari esker, Arabako hainbat herritako ikastoletan bertsolaritza irakasten aritu nintzen: Legutio, Gasteizko bi, Kanpezu, Agurain, Lapuebla Labarka, Bastida, Lantziego eta Oion. Askoren begietan lur arrotzak ziren euskararentzat. Arabako Errioxan bereziki, aldeko sentsibilitatea zeukatenek ere ez zuten euskararik mintzo. Aitzindari batzuek ereindako haziari esker, gaur egungo ikasle askok eta askok guraso euskaldunak dituzte. Duela pare bat hilabete izan nintzen bertan, pilota emankizun baten karietara. Beste hainbat haurren artean ia denak euskaraz ari ziren hiruzpalau urteko neskatxa bat ari zen pilotan, zaharragoetatik bereiz. Ni begira ikusi ninduenean, “¿juegas?” galdetu zidan. “Noski, baina nik euskaraz badakit, e!” erantzun nion. Neskatikoaren epaiak zur eta lur utzi ninduen: “A, bai? Eske zaharra zara!”. Alegia, Lantziegoko errealitatean zaharrak erdararekin eta gazteak euskararekin lotzen dituzte».

Baina, Araban euskarak izan duen berpizkundea harrigarria baldin bada, munduaren luze-zabalean beste inon ez bezalakoa izan da Trebiñukoa.  Gaztela eta Leon Erkidegoaren eta Burgosko probintziaren gobernupean dago Trebiñu, euskara ofiziala ez den lurraldean eta euskalduntasunaren aurkako jarrera duen gobernu baten agintepean. Eta,  berrehun urtez euskara hilik izan eta gero, azken 40 urteotan herritarren ekimen soilarekin eta gobernuaren inolako laguntzarik gabe, ez sinesteko emaitzak lortu dituzte Trebiñuko barrendegian: euskaraz mintzatzeko gaitasuna duten herritarrak % 22 dira gaur egun eta euskara ulertzen dutenak, berriz, % 17. Trebiñuk, euskara berreskuratzeko bide horretan, Gaztela eta Leongo agintarien aldetik laguntzarik txikiena izan ez badu ere, Nafarroak pairatzen duen hizkuntzakeriarik ez du izan; ez, behintzat, neurri eta dimentsio horretan.


2. Orainaren ukazioa

Hizkuntzakeriak berezko hizkuntzaren ukaziorako daukan beste estrategia bat hiztunen hizkuntza eskubideena da. Hizkuntza ez omen da inongo eskubideren jabe. Hizkuntzakeriatik diotenez, eskubideen jabe diren bakarrak hiztunak omen dira, herritarrak, alegia. Kontua da, horrela, hizkuntza galdu duten hiztunek ez dutela hizkuntza eskubiderik, hizkuntzaren jabe ez direlako. Alegia, hizkuntzakeriaren ikuspegitik, eskubideduna izateko, aldez aurretik bete beharreko baldintza bat dago: hizkuntza jakitea. Modu honetara, Nafarroako «eremu erdaldunean» belaunaldiz belaunaldiko katean euskara galdu duten nafarrek ez dute hizkuntza eskubiderik euskararik ez dakitelako. Beraz, hizkuntzakeriaren arrazoibidetik hizkuntzarik ez dakienak, ez du hizkuntza eskubiderik, horregatik, nafarroako «eremu erdaldunean» hizkuntzakeriak ez du euskara ofiziala egin, ez dakienari eskubiderik aitortzeko beharrik ez dagoelako. Baina, hizkuntzakeriaren arrazoibidea erabat hankamotza da, izan ere, hizkuntza ez da norbanakoarena bakarrik, hizkuntza zerbait bada, komunikazio ekintza da eta, ekintza horretan, hiztun batek baino gehiagok esku hartzen du. Gizatalde batek egina da hizkuntza. Hizkuntza elkarrekintza kolektiboa da, hiztunek elkarrekin elkarbanatzen dituzten kultur erreferentzien gainean eraikia. Eta nafarren herria eskubideduna baldin bada, eskubide kolektibo batzuk aitortzen zaizkiolako eta hala aitortzen zaizkio herri eskubide horiek Nafarroari euskararen hiztun-herriari ere bere aitortza zor zaio herritarrez osatutako kolektiboa den aldetik. Baina, hizkuntzakeriatik eskubide horiek ukatu egiten dira eskubideen edukitzaile bakarra hiztuna dela esanda. Arrazoibide horretatik ere huts egiten du hizkuntzakeriak, izan ere, eskubideak, tartean herritar bakarra baldin badago ere, babestu beharrekoak dira herri-erakundeen aldetik eta Nafarroako «eremu erdaldunean», oraindik orain eta orain bertan, badira euskararen hiztun bat baino gehiago. Eremu horretan nafarren % 29 bizi da eta herritarren % 3 dira euskaldunak, 7.000 nafar inguru. Horiek ez al dute eskubiderik merezi? Hizkuntzakeriaren gaitzak jotako herri-erakundeek, Nafarroakoak kasu, hizkuntza zapalkuntzari begi-belarriak ixten dizkiote bertako eta berezko hizkuntzari eta hiztunei kalte egiteko.

3. Etorkizunaren ukazioa

Hizkuntza menderatuak izandako zapalkuntza eta bidegabekeriak oso nabarmenak direnean, berriz, hizkuntzakeriatik, onenean, halakorik gertatu dela onartuko dute aho txikiarekin; baina, gertatua gertatuta dagoela, eta, aurrera egiteko, kontuak bere horretan uztea dela onena esango digute. Alegia, egindako okerrak ez duela itzulbiderik eta ez dagoela ezer egiterik egindako okerra konpontzeko. Azken batean, gizateriaren historia hildako hizkuntzez beteta dagoela azpimarratuko digute hizkuntzakeriatik eta latinaren adibidea jarriko digute. Hau da, gaztelania nagusitu baldin bada herritarren mintzo gisa, konponbiderik ez dagoela esango dute hizkuntzakeriatik, euskara hilda eta galduta dagoelako herritar horien artean. Baina hori lan-istripuek konponbiderik ez dutela esatea bezalakoxea da: lan-istripuz hildako langileak ezin direla berpiztu eta bakean uzteko. Alegia, lan-istripuan hildakoak hilda daudelako, segurtasun neurri gehiago hartzea alferrikakoa dela esatea bezalakoxea da. Hildako langileei begiratu beharrean, bizirik daudenei begiratu behar zaie eta hizkuntza kontuetan gauza bera: hizkuntza bat biziberritzeko belaunaldi berriei begiratu behar zaie, eta belaunez belauneko hizkuntza sorberritzeari begirako lanari  lotzea da etorkizuna irabazteko bidea, Araban egin duten bezalaxe.


Hausnarketa honekin zilbor-heste zuzena daukaten artikuluak.


Hausnarketa hau ondorengo hedabideek ere argitaratu dute:


Nafarroako EIBZ-k, Euskararen Irakaskuntzarako Baliabide Zentroak, Batxilergoko D ereduko ikasleekin materiale didaktiko gisa erabiltzeko aukeratu du Lingua Navarrorum eta hizkuntzakeria artikulua.




2017(e)ko ekainaren 6(a), asteartea

Hizkuntzakeriaren jokoa (II)

http://www.patxisaez.eus/2017/06/hizkuntzakeriaren-jokoa-ii.html
Artikulu honekin eta  aitzin-gibelekoekin erakunde eta herritar asko kolonizatuta dituen ideologia baten salaketa egin gura dut, hizkuntzakeria izeneko ideologiarena. Ideologia horrek hizkuntza hegemonikoak hizkuntza txikiak baino hobeak direla sinestarazi nahi du. Eta hobeak direlako nagusitu egin behar dutela.

Espainiako eta Frantziako nazionalismoen hizkuntzakeriek euskararen herria erdalduna nahi dute, gaztelaniaren eta frantsesaren uztarpean gatibu. Eta, hizkuntzakeria horiek, menpekotasun egoera hori betikotzeko, euskara beren makila guztien zahagi bihurtuta daukate. Eta, euskara bezalaxe, Espainiako eta Frantziako lurraldeetako gainerako hizkuntzak ere bai. 

2017(e)ko apirilaren 27(a), osteguna

Hizkuntzakeria (I)


http://www.patxisaez.eus/2017/04/hizkuntzakeria-i.html 

Artikulu honekin, eta ondorengoekin, gaur egun azpilanean, pipia egurrezko habean bezala, dabilen ideologia bat jarri nahi dut begi-bistan, hizkuntzakeriaren ideologia, Espainiako botere guneetan oso zabaldua dagoena. Pentsamolde hori ideia oker eta faltsu batean dago oinarrituta: gaztelania inguruan dituen hizkuntzak baino hobea dela komunikaziorako, bizikidetzarako, gizartearen aurrerabiderako eta norberaren garapenerako. Eta hobea delako, nagusitu egin behar duela.

2017(e)ko apirilaren 24(a), astelehena

«Euskararen Txantxana» 2017-03-01etik 2017-03-31ra

«Euskararen Txantxana» du izena hilabeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2017-03-01etik 2017-03-31ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu.


2017(e)ko apirilaren 2(a), igandea

Esperantza ertzetatik


Xabier Euzkitze.
Soldadutzatik etorri berritan -azken tontolapikoetako bat izan nintzen- Arabako Ikastolen Elkarteak lan zoragarri bat eskaini zidan. Hari esker, Arabako hainbat herritako ikastoletan bertsolaritza irakasten aritu nintzen: Legutio, Gasteizko bi, Kanpezu, Agurain, Lapuebla Labarka, Bastida, Lantziego eta Oion. Askoren begietan lur arrotzak ziren euskararentzat. Arabako Errioxan bereziki, aldeko sentsibilitatea zeukatenek ere ez zuten euskararik mintzo. Aitzindari batzuek ereindako haziari esker, gaur egungo ikasle askok eta askok guraso euskaldunak dituzte. Duela pare bat hilabete izan nintzen bertan, pilota emankizun baten karietara. Beste hainbat haurren artean -ia denak euskaraz ari ziren- hiruzpalau urteko neskatxa bat ari zen pilotan, zaharragoetatik bereiz. Ni begira ikusi ninduenean, “¿juegas?” galdetu zidan. “Noski, baina nik euskaraz badakit, e”! erantzun nion. Neskatikoaren epaiak zur eta lur utzi ninduen: “A, bai? Eske zaharra zara!”. Alegia, Lantziegoko errealitatean zaharrak erdararekin eta gazteak euskararekin lotzen dituzte.

2017(e)ko martxoaren 21(a), asteartea

Euskararen bizi puskak




Gaur egun, euskarak dituen hiztun gehienen pentsamendua eta unibertso sinbolikoa erdaratik eraikita dago. Euskarak dituen hiztunetatik %80 berbadun berriak dira, erdara dute etxeko hizkuntza eta, nagusiki, erdararen zimentarrian egina dute lehen sozializazioa. Erdal zoruaren gainean eraiki dute beraien euskalduntasuna. Hortik arrisku handia datorkigu, izan ere, erdal ikusmoldetik eta baloreetatik ezin daiteke euskararen etxerik eraiki. Hortik konpondu beharreko itogin handiak ditugu berritu nahi dugun aitaren etxearen teilapean.

2017(e)ko martxoaren 2(a), osteguna

«Euskararen Txantxana» 2017-02-01etik 2017-02-28ra

«Euskararen Txantxana» du izena hilabeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2017-02-01etik 2017-02-28ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu.


2017(e)ko otsailaren 9(a), osteguna

«Euskararen Txantxana» 2017-01-01etik 2017-01-31ra

«Euskararen Txantxana» du izena hilabeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2017-01-01etik 2017-01-31ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu.



2017(e)ko urtarrilaren 24(a), asteartea

Euskarak Bilbo behar du



Donostian jaio eta Donostian bizi den Ramon Saizarbitoria soziologo eta idazleak esana da: «Uste dut salbazioa Bilbon dagoela: Bilbon salbatuko gara, edo ez gara salbatuko». Euskarak Bilbo behar du: hori da euskalgintzaren aldarria. Euskaldunez osatutako gizartean euskarak bigarren mailako hizkuntza izateari utzi nahi badio, hiriburuak irabazi beharrean da, nahitaez. Euskal Herrian bizi diren hiru milioi biztanletatik milioi bat pasatxo hiriburuetan bizi da: lau euskaldunetatik bat Euskal Herriko zazpi hiriburuetako batean bizi da. Hiriburuak aisialdirako, erosketak egiteko eta, oro har, kontsumorako erdigune eta elkargune dira Euskal Herriko herritar guzti-guztientzat, hiriburuetan bizi direnentzat eta baita bizi ez direnentzat ere.

2017(e)ko urtarrilaren 10(a), asteartea

Duela hogeita bost urte euskara plana abiatzetik, erabat euskaraz lan egitera

 
Ezkerretik hasita, Jose Luis Elkoro, Anaje Narbaiza eta Andoni Sagarna.

Antzuolako Elay enpresan erabaki garrantzitsua hartu zuten orain hogeita bost urte, langileen asanbladak majo babestuta: euskaraz lan egingo dugu. Bidea ez da samurra izan, baina asmatu dute pausoak egoki ematen eta badira hiru urte eta erdi euskara planik ez dutela. Ez dute behar, erabat euskaraz lan egiten dutelako.

2016(e)ko abenduaren 31(a), larunbata

«Euskararen Txantxana» 2016-12-01etik 2016-12-31ra

«Euskararen Txantxana» du izena hilabeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-12-01etik 2016-12-31ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu.





2016(e)ko abenduaren 19(a), astelehena

Euskarari ateak zabaldu behar zaizkio lan-munduan

Elkarrizketa eta argazkia: Ugaitz Agirre.

2015eko urrian argitaratu zuen Elefantea ikusi artikulua Patxi Saezek (Beasain, 1964), soziolinguistak. Bertan, euskararen eta euskalgintzaren ajeei buruz hitz egiten zuen, argudiatuz itsututa jarraitzen zuela nolabait arazo txikietan, hau da, zorrietan; eta aldiz, arazo nagusiak, elefanteak, ez dituela identifikatu.


2016(e)ko abenduaren 11(a), igandea

Euskara Irabazteko Bidean




Euskarak aldaketa soziala lortzeko bizi duen une historikoaren nondik norakoak jaso ditu 2016ko Durangoko Azokan aurkeztu den Euskara Irabazteko Bidean liburuak.

2016(e)ko abenduaren 1(a), osteguna

Berezko hiztunak



Landareari lurrak bizi-indarra ematen dion bezalaxe, hiztunek ematen diote bizi-indarra hizkuntzari. Lurra nolakoa, halakoa izan ohi da landarea, indartsuagoa edo ahulagoa. Hiztunek ere eragin betea dute hizkuntzen indar edo ahulezian; hiztunak dira hizkuntzen funtsezko bizigaia. Landarea lurrean sustraituta bizi den bezalaxe, hizkuntzak hiztunengan bizi dira: hizkuntzek, bizirauteko, behar-beharrezkoak dituzte hiztunak, nahitaezko.

2016(e)ko azaroaren 30(a), asteazkena

«Euskararen Txantxana» 2016-11-01etik 2016-11-30era

«Euskararen Txantxana» du izena hilabeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-11-01etik 2016-11-30era Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu.




2016(e)ko azaroaren 5(a), larunbata

Euskararen zubigileak

Argazkia: ANDONI CANELLADA / ARP.

Berriki EGA azterketa (C1) egitera joandako ikasleen artean fortunatu naiz. Azterlekuaren atarian EGA azterketa egin zain zeudela, gehientsuenak, nire ingurumarian nituenak bai behintzat, elkarren artean gaztelaniaz ari ziren jo eta su. Azterketa egitera zetorren gazte batek ere horrela galdetu zion nire alboan zegoen mutil bati: «¿Es aquí donde se hace el examen de euskera?» eta egindako galderari erantzuteko, zalantza izan zuen mutilak erdaraz edo euskaraz ihardetsi, baina, azkenean, euskaraz erantzun zion, baietz, han zela.

2016(e)ko urriaren 31(a), astelehena

«Euskararen Txantxana» 2016-10-01etik 2016-10-31ra

«Euskararen Txantxana» du izena hilabeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-10-01etik 2016-10-31ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu.


2016(e)ko urriaren 29(a), larunbata

XXI. mendeko euskararen paradigma berria

Joseba Alvarez Forcada.

Duela lau urte, Bulebarreko Herri Harresiaren erdian, egoera politiko berriari nolako erantzuna eman behar genion hausnartzen hasi ginen, bai edukien aldetik, baita formen aldetik ere. Urtebete beranduago I. Libre Topaketak antolatu genituen Bulebarrean bertan eta Lurralde Askea komunitate desobedientea sortzera eramango gintuen prozesuari hasiera eman genion. Eta horretan aritu gara azken bi urteotan.

2016(e)ko urriaren 12(a), asteazkena

Hizkuntzak egiten gaitu


http://www.patxisaez.eus/2016/10/hizkuntzak-egiten-gaitu.html

Kataluniako Carme Junyent hizkuntzalariak Berria egunkarian esandakoak ni ere hausnarrean jarri nau: “Duela urte batzuk gertatu zen. Ikerlan batean zenbait haurrekin hitz egin genuen. Bat Katalunian jaioa zen, Gambiako bikote baten semea, 7 urtekoa. Katalana garrantzitsua iruditzen ote zitzaion galdetu genion. «Bai, noski!», erantzun zigun. «Katalanez hitz egiten badut, ez naiz horren beltza»”.

2016(e)ko ekainaren 27(a), astelehena

«Euskararen Txantxana» 2016-06-20tik 2016-06-26ra

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-06-20tik 2016-06-26ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu.

2016(e)ko ekainaren 20(a), astelehena

Euskararen herria

Mikel Irizar Intxausti



















«Euskararen Txantxana» 2016-06-13tik 2016-06-19ra

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-06-13tik 2016-06-19ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu.

2016(e)ko ekainaren 13(a), astelehena

«Euskararen Txantxana» 2016-05-30etik 2016-06-12ra

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-05-30etik 2016-06-12ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu.


2016(e)ko maiatzaren 30(a), astelehena

«Euskararen Txantxana» 2016-05-23tik 2016-05-29ra

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-05-23tik 2016-05-29ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu.
http://www.patxisaez.eus/2016/05/euskararen-txantxana-2016-05-23tik-2016.html

2016(e)ko maiatzaren 23(a), astelehena

«Euskararen Txantxana» 2016-05-16tik 2016-05-22ra

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-05-16tik 2016-05-22ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu):

http://www.patxisaez.eus/2016/05/euskararen-txantxana-2016-05-16tik-2016.html

2016(e)ko maiatzaren 15(a), igandea

«Euskararen Txantxana» 2016-05-09tik 2016-05-15era

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-05-09tik 2016-05-15era Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu):

http://www.patxisaez.eus/2016/05/euskararen-txantxana-2016-05-09tik-2016.html

2016(e)ko maiatzaren 9(a), astelehena

«Euskararen Txantxana» 2016-05-02tik 2016-05-08ra

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-05-02tik 2016-05-08ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu):

2016(e)ko maiatzaren 2(a), astelehena

Hizkuntz eskubideak lanbide heziketan

2014-15 ikasturteko datuen arabera autonomia erkidegoan 34.552 ikasle egon dira lanbide heziketako zikloetan matrikulatuta, horietariko % 70etik gorako proportzioan gaztelaniaz egin dute. Eta bitxia iruditzen zaigu derrigorrezko hezkuntzarekiko konparaketa, derrigorrezkoan alderantzizko proportzioa topatzen baitugu, ikasleen % 70 baino gehiagok D ereduan ikasten dute. Beraz, Hizkuntz Eskubideen behatokiak agerian utzi duen moduan, derrigorrezko eskolaldia D ereduan egin duten ikasleek lanbide heziketako ikasketak euskaraz jarraitzeko aukera murritza da, oso.

http://www.patxisaez.eus/2016/05/hizkuntz-eskubideak-lanbide-heziketan.html

2016(e)ko maiatzaren 1(a), igandea

«Euskararen Txantxana» 2016-04-25etik 2016-05-01era

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-04-25etik 2016-05-01era Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu):


2016(e)ko apirilaren 26(a), asteartea

Euskara, askatasun eta berdintasun auzia: Liberté, égalité

Gizarte elebidun baten auzia, lehen-lehenik askatasun auzia da. Hizkuntza bat hautatu ahal izateko, lehen-lehenik hautatzeko askatasuna izan behar da. Elebakarrek ez dute hautatzeko askatasunik hizkuntza bakarra dakitelako. Elebidunek elebakarrekin aritu behar dutenean ere ez dute hizkuntza hautatzeko askatasunik, elebakarrek askatasun hori zapuzten dietelako. Beraz, bi hizkuntzak dakizkienak bakarrik izango du hizkuntza bat hautatzeko askatasuna alde batetik, eta, bestetik, ez die askatasun hori ukatuko askatasun horren jabe diren gainontzeko herritarrei. Beraz, laburbilduz, jakiteak bakarrik ematen du askatasuna.

2016(e)ko apirilaren 24(a), igandea

«Defentsar»


Jose Mari Pastor.






















«Euskararen Txantxana» 2016-04-18tik 2016-04-24ra

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-04-18tik 2016-04-24ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu):

http://www.patxisaez.eus/2016/04/euskararen-txantxana-2016-04-18tik-2016.html


2016(e)ko apirilaren 18(a), astelehena

Talibanak

Tamara Velte.

Bitxia da Kataluniakoa: hizkuntza gutxitu bati irudika diezaiokegun nagusitasun maila handiena izan arren, susmo txarrak pizten ditu hura hizkuntza ofizial bakar gisa proposatzeak.

Independentismoaren sektore nagusiak propio baztertuta eduki du gaia luzaroan, indarrak pilatzeko traba zela argudiatuta. Orain Koine manifestuak eragin du ezinbesteko eztabaida, katalana konstituzio berrian «ardatz integratzailea» izan dadin proposatuta.

2016(e)ko apirilaren 17(a), igandea

«Euskararen Txantxana» 2016-04-11tik 2016-04-17ra

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-04-11tik2016-04-17ra Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu):


2016(e)ko apirilaren 11(a), astelehena

«Euskararen Txantxana» 2016-04-04tik 2016-04-10era

«Euskararen Txantxana» du izena astebeteko tartean euskarari buruzko berri nabarmenen bilduma egiten duen albistegi digitalak. «Euskararen Txantxana» albistegian @PatxiSaez-ek Twitter harreman sarean euskarari buruz argitaratutako berriak aurkituko dituzu.

Hona hemen 2016-04-04tik 2016-04-10era Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txantxana» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu):